Ubywa wody w basenie – parowanie czy wyciek?

Obniżanie się poziomu wody w basenie nie zawsze oznacza nieszczelność. Część wody ubywa wskutek parowania i rozchlapywania podczas kąpieli lub pracy atrakcji wodnych. Woda jest również zużywana podczas płukania filtra. Nie jest to przeciek, lecz normalna strata eksploatacyjna, którą trzeba uwzględnić podczas obserwacji basenu.

Jeżeli jednak poziom wody obniża się wyraźnie i wymaga częstego uzupełniania, należy sprawdzić, czy przyczyną nie jest nieszczelność. Ubytek może być spowodowany przecięciem lub przetarciem folii basenowej, rozszczelnieniem zgrzewu, nieszczelnością przy elementach osadzonych w niecce, uszkodzeniem rurociągu albo przeciekiem występującym w pomieszczeniu technicznym.

W basenach z rynną przelewową należy dodatkowo sprawdzić rynnę, zbiornik przelewowy, przelew awaryjny oraz rurociągi łączące poszczególne elementy.

Ustalenie miejsca nieszczelności nie zawsze jest proste. Woda może przedostawać się bezpośrednio do gruntu, warstw konstrukcyjnych albo kanalizacji, dlatego nawet znaczny przeciek nie musi pozostawiać widocznych śladów.

Ile wody może odparować z basenu?

Intensywność parowania zależy między innymi od:

• temperatury wody,
• temperatury i wilgotności powietrza,
• siły wiatru,
• nasłonecznienia,
• sposobu użytkowania basenu,
• działania atrakcji poruszających powierzchnię wody,
• stosowania przykrycia basenu.

Szczególnie istotna jest różnica pomiędzy temperaturą wody a warunkami otoczenia. Ogrzana woda intensywnie paruje przy chłodnym, suchym i wietrznym powietrzu. Z tego powodu duże straty mogą występować także podczas chłodnych nocy, zwłaszcza w odkrytym i ogrzewanym basenie.

Orientacyjnie można przyjąć:

• w basenie przykrytym ubytek wskutek parowania jest zazwyczaj niewielki i często nie przekracza około 2 mm na dobę,
• w odkrytym basenie z wodą o temperaturze do około 26°C ubytek może wynosić około 2–3 mm na dobę,
• w odkrytym basenie z wodą o temperaturze powyżej 28°C, przy suchym lub wietrznym powietrzu, ubytek może sięgać około 4–5 mm na dobę, a w szczególnych warunkach również więcej.

Są to wyłącznie wartości orientacyjne, a nie granice pozwalające jednoznacznie potwierdzić lub wykluczyć przeciek. W konkretnych warunkach rzeczywiste parowanie może być mniejsze albo większe.

W basenie wewnętrznym intensywność parowania zależy również od temperatury i wilgotności powietrza w hali basenowej oraz od pracy wentylacji. Im większa różnica pomiędzy temperaturą wody i powietrza oraz im niższa wilgotność, tym parowanie będzie intensywniejsze.

Parowanie, przeciek czy normalne zużycie wody?

Nie każdy ubytek jest wyciekiem. Podczas oceny należy oddzielić trzy różne zjawiska:

• parowanie z powierzchni wody,
• straty eksploatacyjne, takie jak rozchlapywanie i płukanie filtra,
• rzeczywisty przeciek z niecki, rurociągów albo elementów instalacji basenowej.

Płukanie filtra może powodować zauważalny spadek poziomu wody, szczególnie jeżeli trwa długo lub jest wykonywane często. Nie powinno być jednak uwzględniane podczas testu szczelności, ponieważ woda jest wtedy celowo odprowadzana do kanalizacji.

Jak sprawdzić, czy przyczyną jest parowanie?

Prostym sposobem jest porównanie ubytku wody w basenie z ubytkiem wody w pojemniku. Pojemnik należy częściowo zanurzyć, na przykład ustawiając go na stopniu basenowym, i napełnić wodą mniej więcej do poziomu wody w niecce. Następnie trzeba dokładnie zaznaczyć poziom wody wewnątrz pojemnika oraz poziom w basenie.

Pierwszego porównania można dokonać po 24 godzinach. Jeżeli ubytek jest niewielki i trudny do zmierzenia, obserwację warto przedłużyć do dwóch lub trzech dni.

Jeżeli poziom wody w basenie i pojemniku obniży się podobnie, prawdopodobną przyczyną jest parowanie. Jeżeli w basenie ubyło wyraźnie więcej wody, może to wskazywać na nieszczelność.

Podczas testu nie należy:

• uzupełniać wody,
• płukać filtra,
• korzystać z basenu,
• uruchamiać atrakcji powodujących rozchlapywanie.

Trzeba również uwzględnić ewentualne opady. Warunki oddziałujące na wodę w basenie i pojemniku powinny być możliwie podobne.

Jeżeli basen ma przykrycie lub roletę, dodatkową wskazówką może być porównanie ubytku podczas podobnych okresów pogodowych z przykrytą i odkrytą powierzchnią. Wyraźne ograniczenie ubytku po zastosowaniu przykrycia przemawia za tym, że znaczną część strat powoduje parowanie. Nie jest to jednak samodzielny test szczelności, ponieważ warunki pogodowe w kolejnych dniach mogą się różnić.

Test pojemnikowy jest jedynie wstępną wskazówką. Nie pozwala wskazać miejsca przecieku ani określić, który element basenu jest uszkodzony.

Gdzie najczęściej powstają nieszczelności?

W basenie foliowanym przyczyną ubytku może być przecięcie lub przetarcie folii, rozszczelnienie zgrzewu albo utrata szczelności w miejscu połączenia folii z elementem osadzonym w niecce.

Sprawdzenia wymagają przede wszystkim:

• skimmery,
• dysze napływowe,
• odpływy denne,
• lampy basenowe i uszczelnienia przewodów,
• przyciski pneumatyczne,
• przeciwprądy i masaże wodne,
• połączenia kołnierzowe,
• mocowania poręczy i drabinek,
• rurociągi prowadzone pomiędzy basenem a pomieszczeniem technicznym.

Nieszczelność może pojawić się również przy nieprawidłowo wykonanym kotwieniu poręczy albo drabinki. Woda może wtedy przedostawać się pod element mocujący. Taki przeciek jest trudny do zauważenia, ale występuje przez cały czas i może stopniowo powodować coraz większy ubytek.

Uszkodzenia rurociągów spowodowane osiadaniem gruntu

Jedną z przyczyn uszkodzeń rurociągów prowadzonych w ziemi jest nierównomierne osiadanie gruntu. Problem występuje szczególnie wtedy, gdy rury zostały ułożone bez odpowiedniego podparcia i zasypane gruntem z wykopu bez jego właściwego przygotowania i zagęszczenia.

Prawidłowo ułożona rura PVC powinna być równomiernie podparta. Jeżeli grunt pod rurociągiem osiada, rura może zostać poddana zginaniu i rozciąganiu. Powstające naprężenia mogą doprowadzić do pęknięcia rury, rozszczelnienia połączenia albo jego całkowitego zerwania.

Takie uszkodzenia zdarzają się w pobliżu skimmerów. Osiadający poziomy odcinek rurociągu może ciągnąć za pionowe podłączenie. Korpus skimmera, najczęściej wykonany z ABS, może wtedy pęknąć w okolicy dna albo połączenia z rurą.

Podobne naprężenia mogą wystąpić przy dyszach, odpływach dennych, zbiornikach przelewowych o. przez ścianę niecki lub pomieszczenia technicznego.raz w miejscach przejścia Uszkodzenie w podobnych warunkach tzn w gruncie moze spowodowac zasypany tuż przy rurze pręt, element metalowy, kamień lub gruz.

 

Nieszczelności w basenach z rynną przelewową

W basenach przelewowych szczególnej kontroli wymagają miejsca połączenia elementów wykonanych z różnych materiałów. Przykładem może być styk folii basenowej z rynną przelewową. Jeżeli przejście zostało wykonane nieprawidłowo albo jego szczelność opiera się wyłącznie na masie elastycznej, z czasem może dojść do rozszczelnienia.

W basenie przelewowym należy sprawdzić:

• połączenie niecki z rynną,
• szczelność samej rynny,
• szczelność zgrzewów zbiornika przelewowego,
• przelew awaryjny zbiornika,
• ustawienie roboczego poziomu wody,
• działanie automatycznego uzupełniania,
• rurociągi łączące rynnę ze zbiornikiem,
• połączenia i zawory w pomieszczeniu technicznym,
• przewód odprowadzający wodę podczas płukania filtra.

Jeżeli poziom roboczy w zbiorniku został ustawiony zbyt wysoko, falowanie wody może powodować jej okresowe odpływanie przez przelew awaryjny. Taki ubytek łatwo pomylić z nieszczelnością.

W rurociągach grawitacyjnych łączących rynnę ze zbiornikiem spotyka się połączenia kielichowe z uszczelkami. Samo zastosowanie takiego rozwiązania nie musi oznaczać błędu. Rury muszą być jednak przeznaczone do danego zastosowania, prawidłowo podparte, ułożone w odpowiedniej osi i zabezpieczone przed przemieszczaniem.

Nierównomierne osiadanie podłoża, drgania albo przesunięcie odcinków może spowodować odkształcenie uszczelki, wysunięcie rury z kielicha lub utratę równomiernego docisku. W takim przypadku rurociąg może przeciekać mimo braku widocznego pęknięcia.

W basenie przelewowym poziom wody w niecce jest utrzymywany automatycznie. Uzupełnianie na bieżąco doprowadza nową wodę i może przez długi czas maskować przeciek. Sygnałem ostrzegawczym jest częste uruchamianie uzupełniania albo wyraźny wzrost zużycia wskazywanego przez wodomierz.

Nieszczelności w basenach wykończonych płytkami

W basenie wykończonym płytkami szczelności nie zapewniają same płytki ani fuga. Za zatrzymanie wody odpowiada konstrukcja niecki wraz z prawidłowo wykonanym systemem hydroizolacji, uszczelnieniem przerw roboczych, dylatacji, narożników i przejść elementów basenowych.

Przeciek może powstać między innymi:

• na styku ściany z płytą denną,
• w przerwie roboczej powstałej podczas betonowania,
• w dylatacji,
• w pęknięciu konstrukcji,
• przy przejściu rury przez ścianę,
• wokół dyszy, lampy, skimmera lub odpływu,
• w miejscu połączenia różnych materiałów,
• w uszkodzonej lub nieprawidłowo wykonanej warstwie hydroizolacji.

Element osadzany w otworze wykonanym po zabetonowaniu niecki może zostać prawidłowo uszczelniony, ale wymaga właściwego przygotowania podłoża i zastosowania kompletnego rozwiązania przeznaczonego do stałego kontaktu z wodą. Zbyt płytkie wypełnienie, niewłaściwie dobrana żywica, brak odpowiedniego połączenia z hydroizolacją albo wykonanie prac bez zachowania technologii producenta może prowadzić do późniejszego przecieku.

W basenach płytkowanych nieszczelność nie zawsze ma charakter jednego, łatwego do wskazania punktu. Woda może przenikać przez pęknięcia, przerwy robocze i osłabione fragmenty hydroizolacji, a następnie przemieszczać się pomiędzy warstwami. Miejsce, w którym pojawia się wilgoć, nie musi więc odpowiadać miejscu, w którym woda przedostaje się przez uszczelnienie.

Jeżeli uszkodzenie obejmuje większą część systemu hydroizolacji, naprawa jednego widocznego miejsca może nie przynieść trwałego efektu. W takim przypadku konieczne bywa wykonanie szerszego zakresu prac, obejmującego odtworzenie uszczelnienia na większej powierzchni. Zakres naprawy można jednak określić dopiero po ocenie konstrukcji i sposobu wykonania poszczególnych warstw.

Odpływ wody do kanalizacji przez zawór filtra

Nie każdy ubytek powstaje w niecce albo w rurociągu prowadzonym w ziemi. Jedną z częstszych, a jednocześnie pomijanych przyczyn jest odpływanie wody do kanalizacji przez zawór wielodrożny filtra.

Jeżeli zawór ręczny lub automatyczny nie domknie się prawidłowo po płukaniu, część wody może stale odpływać przewodem popłucznym. Przyczyną może być zużyta uszczelka, zabrudzenie, uszkodzenie mechanizmu albo nieprawidłowe ustawienie zaworu.

Ponieważ woda trafia bezpośrednio do kanalizacji, w pomieszczeniu technicznym nie pojawiają się mokre ślady. Zdarza się, że ten stosunkowo prosty do sprawdzenia element jest pomijany, a nieszczelności szuka się w niecce albo pod ziemią.

Przewód popłuczny warto sprawdzić przed rozpoczęciem bardziej skomplikowanej diagnostyki. Jeżeli jego wylot jest podłączony bezpośrednio do zamkniętej kanalizacji, kontrola może wymagać czasowego rozłączenia lub wykonania odpowiedniego punktu obserwacyjnego.

Czy przyczyną może być wymiennik ciepła?

Wewnętrzne uszkodzenie wymiennika ciepła jest znacznie rzadszą przyczyną problemu, ale nie można go całkowicie wykluczyć. Jeżeli dojdzie do rozszczelnienia powierzchni oddzielającej obieg basenowy od obiegu grzewczego, media mogą zacząć się mieszać. Kierunek przepływu zależy od różnicy ciśnień pomiędzy obiegami.

Objawem mogą być:

• niewytłumaczalne zmiany ciśnienia w instalacji grzewczej,
• konieczność uzupełniania jednego z obiegów,
• przedostawanie się zanieczyszczeń do wody basenowej,
• nietypowe zmiany jakości lub wyglądu wody.

Takiego uszkodzenia nie należy jednak uznawać za pierwszą i najbardziej prawdopodobną przyczynę ubytku. Wymiennik sprawdza się po uwzględnieniu sposobu jego podłączenia, ciśnienia w obu obiegach oraz pozostałych objawów.

Niewidoczny wyciek w pomieszczeniu technicznym

Jeżeli pomieszczenie techniczne jest stale wilgotne, należy dokładnie obejrzeć także miejsca trudno dostępne:

• spód filtra,
• tylną część urządzeń,
• połączenia znajdujące się przy ścianie,
• przestrzeń pod rurociągami,
• okolice odpływu w podłodze.

Niewielka strużka może spływać bezpośrednio do odpływu i pozostawać praktycznie niewidoczna. Dlatego samo stwierdzenie, że na widocznych elementach nie ma kropli wody, nie zawsze wystarcza do wykluczenia przecieku w pomieszczeniu technicznym.

Czy poziom, na którym zatrzymuje się woda, wskazuje miejsce przecieku?

Jeżeli poziom wody obniża się, a następnie zatrzymuje na określonej wysokości, może to pomóc zawęzić obszar poszukiwań. Zatrzymanie ubytku na wysokości skimmera, lampy, dyszy lub innego elementu może wskazywać na nieszczelność znajdującą się w jego pobliżu.

Nie jest to jednak regułą. Jeżeli uszkodzony jest rurociąg podłączony do odpływu dennego albo innego elementu znajdującego się głębiej, woda może nadal ubywać. Tempo przecieku może również zmieniać się zależnie od pracy pompy oraz ciśnienia panującego w danym odcinku rurociągu.

Obserwacja poziomu wody jest pomocna, ale nie powinna być traktowana jako wystarczająca diagnoza.

Czy woda ubywa szybciej podczas pracy filtracji?

Warto porównać tempo ubytku podczas pracy filtracji i po jej wyłączeniu. Jeżeli woda ucieka szybciej po uruchomieniu pompy, przyczyną może być nieszczelność odcinka pracującego pod ciśnieniem, na przykład rurociągu doprowadzającego wodę do dysz napływowych. Trzeba jednak wcześniej wykluczyć odpływ przez zawór wielodrożny do kanalizacji.

Jeżeli ubytek jest większy przy wyłączonej pompie, może to wskazywać na problem po stronie przewodów ssawnych albo elementów znajdujących się poniżej poziomu wody.

Taka obserwacja nie daje pewnej odpowiedzi. Każdy basen może mieć inaczej wykonane rurociągi, zawory zwrotne oraz sposób prowadzenia poszczególnych obiegów. Wynik należy traktować jako wskazówkę pomagającą zaplanować dalszą diagnostykę.

Dlaczego nie należy pochopnie opróżniać basenu?

Całkowite spuszczenie wody zazwyczaj nie jest pierwszym krokiem podczas poszukiwania przecieku. Woda jest potrzebna do przeprowadzenia obserwacji, testów barwnikiem oraz sprawdzenia szczelności elementów osadzonych w niecce.

Opróżnienie basenu może również spowodować dodatkowe problemy. W basenie foliowanym wykładzina może się przesunąć, pomarszczyć albo skurczyć. Przy wysokim poziomie wód gruntowych na pustą nieckę działa ciśnienie od zewnątrz. W zależności od konstrukcji i warunków gruntowych może to doprowadzić do przemieszczenia lub uszkodzenia niecki.

Jeżeli opróżnienie basenu jest konieczne, sposób wykonania prac należy dopasować do rodzaju konstrukcji, wykończenia oraz lokalnych warunków gruntowych.

Jak lokalizujemy wycieki z basenu?

Sposób poszukiwania przecieku dobieramy do konstrukcji basenu i objawów występujących na miejscu. Diagnostyka może obejmować:

• pomiar tempa i poziomu ubytku wody,
• sprawdzenie niecki oraz osadzonych w niej elementów,
• kontrolę kołnierzy, uszczelek, wkrętów i śrub mocujących,
• testy z użyciem barwnika,
• kontrolę pomieszczenia technicznego,
• sprawdzenie odpływu wody do kanalizacji,
• odłączanie i sprawdzanie poszczególnych odcinków rurociągów,
• kontrolowane próby szczelności odizolowanych odcinków,
• sprawdzenie rynny i zbiornika przelewowego.

Diagnostykę należy prowadzić etapami. Po znalezieniu i usunięciu jednej nieszczelności ponownie mierzy się ubytek wody. Pozwala to sprawdzić, czy odnaleziono jedyne źródło problemu, czy w basenie występuje kilka niezależnych przecieków.

Test z użyciem barwnika

Po uspokojeniu wody niewielką ilość odpowiedniego barwnika wprowadza się w pobliżu miejsca podejrzewanego o nieszczelność. Jeżeli barwnik zostaje wciągnięty w stronę szczeliny, mocowania poręczy, kołnierza lub innego elementu, może to świadczyć o występowaniu w tym miejscu przepływu wody.

Test barwnikiem pozwala sprawdzić konkretny punkt, ale nie zastępuje kontroli rurociągu. Ruch wody wywołany filtracją, atrakcjami albo falowaniem może zniekształcić wynik, dlatego test wykonuje się przy wyłączonych urządzeniach i możliwie spokojnej powierzchni.

Sprawdzenie połączeń kołnierzowych

Podczas oględzin sprawdzamy, czy wszystkie wkręty i śruby znajdują się na miejscu oraz czy kołnierze są równomiernie dociśnięte. Zdarzają się zerwane gwinty, uszkodzone uszczelki albo śruby, których nie można prawidłowo dokręcić z powodu zanieczyszczeń znajdujących się w gnieździe.

W takiej sytuacji śruba może sprawiać wrażenie dokręconej, mimo że nie dociska kołnierza z odpowiednią siłą. Jeżeli podobny problem występuje w kilku miejscach, powstaje wiele niewielkich nieszczelności. Ich łączny efekt może powodować znaczny ubytek wody, mimo że nie istnieje jeden duży i łatwy do znalezienia przeciek.

Czy znalezienie przecieku zawsze wymaga rozebrania basenu?

W niektórych przypadkach źródło wycieku można wskazać stosunkowo szybko. Przy rozbudowanych instalacjach, braku dokumentacji albo rurociągach prowadzonych pod budynkiem lub utwardzonym terenem diagnostyka może wymagać kilku kolejnych etapów.

Znalezienie nieszczelności nie zawsze oznacza konieczność rozbierania całego basenu. Jeżeli możliwe jest dokładne określenie uszkodzonego elementu albo odcinka rurociągu, zakres prac można ograniczyć do miejsca wymagającego naprawy.

W basenach płytkowanych, w których uszkodzeniu uległ większy obszar hydroizolacji, naprawa może jednak wymagać usunięcia okładziny i odtworzenia uszczelnienia na większej powierzchni.

Jakie informacje przygotować przed zgłoszeniem wycieku?

Przed kontaktem z serwisem warto przez kilka dni obserwować basen i przygotować podstawowe informacje:

• o ile milimetrów obniża się poziom wody w ciągu doby,
• czy pomiar wykonano przy nieużywanym basenie,
• czy ubytek występuje przy włączonej i wyłączonej filtracji,
• czy poziom zatrzymuje się na określonej wysokości,
• czy w pomieszczeniu technicznym widoczne są ślady wody,
• czy basen ma automatyczne uzupełnianie,
• czy zużycie wody wyraźnie wzrosło,
• czy ubytek pojawił się nagle, czy zwiększał się stopniowo,
• czy wcześniej wykonywano naprawy lub przebudowę basenu.

Pomocne są również zdjęcia basenu, pomieszczenia technicznego, filtrów, pomp, rurociągów oraz elementów osadzonych w niecce. Jeżeli istnieje dokumentacja pokazująca przebieg rurociągów, warto ją przygotować.

Na podstawie tych informacji możemy wstępnie ocenić charakter problemu i zaplanować kolejność sprawdzania poszczególnych elementów. Dokładna lokalizacja przecieku najczęściej wymaga jednak wizyty na miejscu i przeprowadzenia odpowiednich prób.